Vici-beurs voor onderzoek naar hersenaneurysma’s
Welke geslachtsgebonden processen spelen een rol bij het ontstaan en knappen van hersenaneurysma’s? Deze vraag staat centraal in het onderzoek van Ynte Ruigrok, hoogleraar 'Genetica van cerebrovasculaire aandoeningen' in het UMC Utrecht. Zij ontvangt hiervoor een prestigieuze Vici-beurs van ZonMw. Met deze beurs van 1,5 miljoen euro kan zij de komende vijf jaar een innovatieve onderzoekslijn opzetten en haar onderzoeksgroep verder uitbouwen.
De Vici-beurs is bedoeld voor gevorderde, avontuurlijke en baanbrekende onderzoekers. Het instrument biedt wetenschappers de vrijheid om onderzoek naar eigen keuze te doen en zo innovatief wetenschappelijk onderzoek in Nederland een krachtige impuls te geven. Dit jaar ontvangen 39 onderzoekers een Vici-beurs.
Nieuwe inzichten in levensbedreigende aandoening
Ynte Ruigrok: “Een hersenaneurysma is een verzwakte plek in een hersenslagader. Wanneer een aneurysma knapt, veroorzaakt dit een levensbedreigende bloeding in de hersenen. Ondanks de grote impact op patiënten en hun naasten, zijn de mechanismen achter het ontstaan en knappen van aneurysma’s nog onvoldoende begrepen. Ook ontbreken geschikte modellen om deze processen goed te bestuderen. In Nederland heeft drie procent van alle volwassenen – zo’n 300.000 mensen – een hersenaneurysma.”
Opvallend is dat hersenaneurysma’s vaker voorkomen bij vrouwen. Dit wijst erop dat geslachtsgebonden processen mogelijk een belangrijke rol spelen. Een veelbelovende aanwijzing is dat overactivatie van het afweersysteem in endotheelcellen – de cellen die de binnenkant van bloedvaten bekleden – cruciaal kan zijn bij het ontstaan en instabiel worden van aneurysma’s.
“Als we in het bloed kunnen zien wie risico loopt, kunnen we eerder ingrijpen en gerichter behandelen.”
Van fundamenteel inzicht naar betere zorg
In het Vici-project onderzoekt Ynte Ruigrok dit mechanisme met behulp van genetisch onderzoek, geavanceerde beeldvorming en patiëntcellen. Daarnaast wordt getest of bestaande of nieuwe geneesmiddelen invloed hebben op deze processen.
“Een belangrijk onderdeel van het onderzoek is de vraag of het onderliggende mechanisme via het bloed meetbaar is. Als dat mogelijk blijkt, kan dit leiden tot een methode om risicopersonen eerder te identificeren en gerichter te behandelen. Daarmee kan het onderzoek bijdragen aan betere preventie en behandeling van deze ernstige aandoening.”
Over de Vici-beurs
De Vici-beurs maakt samen met de Veni- en Vidi-beurzen deel uit van het NWO-Talentprogramma. De beurs is bestemd voor zeer ervaren onderzoekers die met succes een vernieuwende onderzoekslijn hebben ontwikkeld. De wetenschappers behoren tot de top van hun onderzoeksgebied. Daarnaast hebben ze bewezen als coach voor jonge onderzoekers te kunnen dienen. In totaal hebben 39 toponderzoekers een Vici-beurs ontvangen van maximaal 1,5 miljoen euro per persoon. Hiermee kunnen ze in de komende vijf jaar hun onderzoeksgroep verder uitbouwen.