De lichten flitsen, de muziek dendert door je lichaam en je gaat volledig op in het moment. Maar wat gebeurt er intussen in je hoofd? Neuroloog Sandra van der Salm van het UMC Utrecht gaat dat dit jaar uitzoeken op Lowlands. Samen met haar team meet ze live de hersengolven van festivalgangers om te begrijpen wat stroboscopisch licht doet met een gezond brein. Die kennis moet uiteindelijk bijdragen aan betere zorg voor mensen met epilepsie en een veiliger festivalbeleid.
Festivals bruisen van de prikkels: lampen, muziek en veel mensen. Festivalgangers lijken die prikkels bewust op te zoeken. Tegelijk zien artsen steeds meer mensen met klachten door overprikkeling. "Op de spoedeisende hulp komen dagelijks mensen die hierdoor een epileptische aanval krijgen", vertelt neuroloog Sandra van der Salm. "We weten daardoor vooral hoe hersenen afwijkend reageren op overprikkeling, maar nauwelijks hoe gezonde hersenen hierop reageren."
Met haar team van het UMC Utrecht onderzoekt Sandra daarom hoe de gezonde hersenen van festivalgangers reageren op stroboscopisch licht. Die kennis moet uiteindelijk helpen om hersenmetingen bij epilepsiepatiënten beter te interpreteren.
Festivalgangers als onderzoeksdeelnemers
Tijdens ‘X-Ray Your Festival Brain’ op Lowlands kunnen bezoekers hun eigen hersengolven laten meten. Met een EEG (elektro-encefalogram) registreert het team hoe iemands brein reageert op verschillende frequenties stroboscopisch licht.
Deelnemers vullen eerst een korte vragenlijst in en stappen vervolgens een wereld binnen die aanvoelt als een festival op zich. Op een ligstoel en onder het genot van hun lievelingsmuziek krijgen deelnemers lichtprikkels te zien: eerst onder gedimd licht, daarna vol onder de stroboscoop. Ondertussen meten de onderzoekers hoe de hersenen op deze prikkels reageren. Na afloop ontdekken de festivalgangers welk ‘hersentype’ bij hen past.
Van festival naar betere zorg
Het Lowlands-onderzoek is onderdeel van de REPEAT-studie, een groter nationaal onderzoek onder leiding van het UMC Utrecht. Deze studie bekijkt het effect van slaapgebrek en lichtflitsprikkeling op de hersenen bij mensen met mogelijke epilepsie. "Een festival als Lowlands is daarvoor een unieke kans", zegt Sandra. "Nergens anders vind je zoveel gezonde vrijwilligers die tegelijkertijd weinig slapen, verdovende middelen gebruiken en feesten. Precies over die combinatie weten we wetenschappelijk nog vrijwel niets."
De data die de onderzoekers op het festival verzamelen, moet uiteindelijk bijdragen aan betere zorg voor mensen met epilepsie. "Doordat we niet goed weten hoe gezonde hersenen reageren op slaapgebrek en middelengebruik, is het lastig om afwijkende metingen bij ziekenhuispatiënten goed te beoordelen", zegt Sandra. "Wijst een meting op epilepsie of heeft het een andere oorzaak?"
Daarnaast hoopt Sandra concrete handvatten te bieden voor een veiliger festivalbeleid. "We willen weten welke flitsfrequenties veilig zijn, maar nog steeds zorgen voor een goede feeststemming", sluit ze af. “Zo hopen we dat iedereen zorgeloos kan genieten van een festival.”
Over X-Ray Your Festival Brain
‘X-Ray Your Festival Brain’ is onderdeel van Lowlands Science, het wetenschapsprogramma van het festival dat wetenschap en samenleving direct met elkaar in contact brengt. Lowlands vindt plaats van 21 tot en met 23 augustus 2026.