Wetenschappelijk onderzoek bij epilepsiechirurgie
Bij epilepsie werken de hersenen niet zoals het hoort: er ontstaan plotseling verkeerde signalen, die een aanval veroorzaken. Met behulp van epilepsiechirurgie kunnen artsen sommige vormen van epilepsie genezen. Daarvoor moeten artsen wel precies weten waar in de hersenen de epilepsie begint.
Bij het EpiLab van het UMC Utrecht doen we onderzoek naar de elektrische signalen van de hersenen bij epilepsie. Door zorg en onderzoek nauw met elkaar te verbinden, ontwikkelen we nieuwe manieren om de bron van epilepsie steeds nauwkeuriger op te sporen. Zo willen we operaties veiliger maken, de kans op een succesvolle behandeling vergroten en de belasting voor patiënten verminderen.
Daarvoor onderzoeken we de hersenen vóór, tijdens en na een operatie. We ontwikkelen nieuwe meetmethoden, verbeteren bestaande technieken en combineren informatie uit verschillende onderzoeken om een zo compleet mogelijk beeld van de hersenen te krijgen. Daarbij werken we nauw samen met specialisten binnen het UMC Utrecht, het Wilhelmina Kinderziekenhuis (WKZ) en SEIN.
EEG voor de diagnose van epilepsie uitklapper, klik om te openen
Om de diagnose epilepsie te stellen, maken neurologen doorgaans eerst een hersenfilmpje (EEG) en een MRI-scan. Als het eerste hersenfilmpje de diagnose niet bevestigt, herhalen ze het onderzoek vaak na een nacht met weinig of geen slaap.
Wij onderzoeken hoe zinvol deze extra stap is voor het stellen van de diagnose. Ook kijken we of verschillen in beleid tussen ziekenhuizen ertoe leiden dat patiënten in het ene ziekenhuis wel en in het andere geen diagnose epilepsie krijgen.
Dit is belangrijk, omdat de diagnose bepaalt of artsen een behandeling starten. Daarnaast heeft de diagnose gevolgen voor praktische zaken, zoals werk en autorijden.
Voor de operatie: de bron in beeld brengen uitklapper, klik om te openen
Voor een operatie gebruiken artsen veel verschillende onderzoeken om afwijkingen van de hersenen in kaart te brengen. Ze gebruiken daarbij vooral EEG en MRI, maar zetten ook PET-, SPECT- en MEG-scans in om de bron van de aanvallen te lokaliseren.
Meestal beoordelen artsen deze onderzoeken los van elkaar. Wij verbeteren deze technieken en proberen de verschillende informatiebronnen te combineren. Zo hopen we om subtielere afwijkingen in de hersenen zichtbaar te maken.
Zo onderzoeken we met nieuwe MRI-methodes die op verschillende manieren naar de hersenen kijken. Ook gebruiken we een nieuwe vorm van MEG, waarbij sensoren in een speciale muts direct op het hoofd zitten. Daarnaast ontwikkelen we computermodellen die de resultaten van verschillende onderzoeken combineren en artsen helpen de bron van de epilepsie nauwkeuriger te bepalen.
Tijdens de operatie: innoveren in de operatiekamer uitklapper, klik om te openen
Tijdens een operatie meten we de hersenactiviteit met speciale matjes waarop veel kleine elektroden dicht naast elkaar liggen. Daardoor verzamelen we veel meer informatie dan voorheen. Ook onderzoeken we nieuwe, zachte en buigzame elektrodematjes die de vorm van de hersenen beter volgen en daardoor minder schade veroorzaken aan de hersenen.
Een belangrijk kenmerk van onze onderzoeksgroep is dat we nieuwe inzichten direct toepassen in de operatiekamer. Zo werken we aan slimme computermodellen die de signalen direct tijdens de operatie analyseren, en aan een techniek die de resultaten direct in beeld brengt voor de chirurg met behulp van augmented reality.
Hersensignalen beter begrijpen
De kern van ons werk is het analyseren van hersensignalen. Onze groep is premium opleiding voor studenten Technische Geneeskunde die hierin gespecialiseerd zijn. We onderzoeken vooral hoe we het netwerk van de hersenen beter kunnen begrijpen. Dat doen we met kleine elektrische stimulaties via elektroden diep in de hersenen.
De uitkomsten vergelijken we met computermodellen. Zo proberen we te voorspellen hoe een operatie zal verlopen, leren we meer over hoe de hersenen werken en hoe epilepsie ontstaat.
Na de operatie: evalueren van onze zorg uitklapper, klik om te openen
Alle gegevens van onze behandelingen bewaren we in een onderzoeksdatabase (RESPect). Daarmee kijken we terug op onze keuzes in de zorg en leren we van eerdere patiënten, zodat we in de toekomst betere keuzes maken.
Zo kunnen we onze resultaten transparant maken en vergelijken met onderzoeksgroepen in binnen- en buitenland. We kijken daarbij niet alleen of de aanvallen verdwijnen, maar ook hoe de hersenen functioneren en hoe patiënten zich na de operatie voelen.
Daarbij kijken we niet alleen of de aanvallen verminderen, maar juist ook wat de operatie doet met de hersenen en hoe de patiënt zich als geheel voelt. Zo leren we van iedere behandeling en kunnen we toekomstige patiënten steeds beter helpen.
Betrokken onderzoekers uitklapper, klik om te openen
Contact uitklapper, klik om te openen
Wilt u contact met ons opnemen? Stuur dan een e-mail naar epilab@umcutrecht.nl.