Expertisecentrum voor uveïtis
Patiëntverhaal uitklapper, klik om te openen
Corrien Pouwels heeft uveïtis, een inwendige oogontsteking, maar ze kan nu weer schilderijen bekijken.
Lees het verhaal van Corrien >
Wat doet dit centrum uitklapper, klik om te openen
Kinderen en volwassenen met een inwendige oogontsteking kunnen voor diagnose en behandeling terecht in het landelijke expertisecentrum voor inwendige oogontsteking (uveïtis) in het UMC Utrecht.
Het multidisciplinair team in ons expertisecentrum helpt zowel patiënten met een besmettelijke (infectieuze) inwendige oogontsteking als patiënten met een niet-besmettelijke (niet-infectieuze) inwendige oogontsteking. Ons team van experts bestaat uit een oogarts gespecialiseerd in uveïtis, een verpleegkundig specialist, uveïtisverpleegkundigen, een viroloog, een infectioloog en een (kinder)immunoloog. Onze deskundigen zetten zich iedere dag in om slechtziendheid door uveïtis bij patiënten te voorkomen. Bij kinderen komt een inwendige oogontsteking niet veel voor. Diagnose en behandeling vragen daarom om specifieke expertise, die een oogarts en kinderimmunoloog in ons team kunnen bieden.
Voor de juiste behandeling is het belangrijk om te weten welke vorm van ontsteking u als patiënt heeft. Elke vorm van oogontsteking verloopt namelijk anders. Om de oorzaak van de inwendige oogontsteking te achterhalen, verrichten we een aantal onderzoeken. Hier stemmen we uw behandeling op af. De behandeling is dus per persoon verschillend.
Het laboratorium Virologie van het UMC Utrecht is gespecialiseerd in de diagnostiek van oogvocht en het achterhalen van de oorzaak/oorzaken van een ontsteking in het oog. Dit geeft onze zorgverleners nog meer inzicht in het zeldzame ziektebeeld. Onderzoekers in ons centrum doen ook wetenschappelijk onderzoek naar inwendige oogontstekingen, de diagnostiek en behandeling om de zorg voor patiënten waar mogelijk te verbeteren.
U hebt uveïtis, een inwendige oogontsteking. Maar wat betekent dit eigenlijk? Waardoor ontstaat uveïtis? Waar kunt u last van krijgen en wat is eraan te doen? Bekijk de video voor antwoord op deze vragen en meer.
Eenderde van de kinderen met jeugdreuma ontwikkelt uveïtis. Uveïtis bij jeugdreuma geeft geen klachten, maar kan wel voor ernstige schade aan het oog zorgen. Daarom is het belangrijk dat kinderen met jeugdreuma regelmatig gecontroleerd worden door een oogarts.
Het team uitklapper, klik om te openen
Ziektebeelden uitklapper, klik om te openen
- Inwendige oogontsteking (uveïtis)
- Ontsteking in de voorkant van het oog (anterieure uveïtis)
- Ontsteking in het midden van het oog (intermediaire uveïtis)
- Ontsteking in de achterkant van het oog (posterieure uveïtis)
- Ontsteking in het hele oog (panuveïtis)
- Gezwel in het oog (primair intraoculair lymfoom)
Zorgpad uitklapper, klik om te openen
In het Zorgpad beschrijven we de relevante stappen die u kunt verwachten als patiënt, van de diagnosefase tot behandeling, nazorg en follow up.
1) Eerste contact/Verwijzing
U wordt meestal verwezen door een oogarts. Soms gebeurt dit via de huisarts of een andere medisch specialist.
Na ontvangst van uw verwijzing beoordeelt een uveïtisspecialist:
- Welke informatie nog nodig is
- Of aanvullende onderzoeken vooraf moeten worden geregeld
- Hoe snel u gezien moet worden
Er zijn verschillende soorten verwijzingen:
- Spoedverwijzing dezelfde dag, bijvoorbeeld bij een situatie die het zicht kan bedreigen
- Spoedverwijzing binnen een week, bijvoorbeeld bij verslechtering onder behandeling
- Reguliere verwijzing, voor verdere diagnostiek of medebeoordeling
Na triage ontvangt u schriftelijke informatie over:
- Datum, tijd en locatie van uw afspraak
- De specialist bij wie u wordt ingepland
- Het verzoek om de uveïtisvragenlijst in te vullen
- De voorbereiding op uw bezoek
Het hoofdbehandelaarschap wordt vastgelegd. U krijgt informatie over de bereikbaarheid van het team, ook buiten kantooruren.
2) Voorbereidingsfase
Voor uw afspraak wordt gevraagd de uveïtisvragenlijst in te vullen. Deze vragenlijst helpt om een goed beeld te krijgen van uw algemene gezondheid en eventuele klachten.
Bij vragen kunt u telefonisch contact opnemen met de polikliniek.
3) Eerste afspraak
Uw bezoek bestaat meestal uit meerdere onderdelen op dezelfde dag.
Voorafgaand aan het eerste consult spreekt u met de uveïtisverpleegkundige. Tijdens dit gesprek:
- Wordt uw medische voorgeschiedenis besproken
- Wordt uw huidige medicatie doorgenomen
- Worden eventuele bijwerkingen besproken
- Wordt de uveïtisvragenlijst besproken
- Is er ruimte voor uw vragen
Voor het consult bij de oogarts worden meestal standaard metingen verricht:
- Meting van de gezichtsscherpte
- Meting van de oogdruk
- Toediening van pupilverwijdende druppels
Daarna onderzoekt de oogarts uw ogen met een spleetlamp en beoordeelt het netvlies.
4) Diagnosefase
Op basis van het onderzoek stelt de oogarts vast:
- Waar in het oog de ontsteking zich bevindt
- Of er aanwijzingen zijn voor een infectieuze oorzaak
- Of er mogelijk sprake is van een onderliggende systeemziekte
- Of het om een acute, chronische of terugkerende ontsteking gaat
Uveïtis wordt ingedeeld in verschillende vormen, afhankelijk van de plaats van de ontsteking in het oog. Deze indeling gebeurt volgens internationale richtlijnen:
- Anterieure uveïtis (voorkant van het oog)
- Intermediaire uveïtis (midden van het oog)
- Posterieure uveïtis (achterkant van het oog)
- Panuveïtis (meerdere delen van het oog tegelijk)
Soms wordt direct een oorzaak vastgesteld. In andere gevallen is aanvullend onderzoek nodig.
5) Aanvullend onderzoek en multidisciplinair overleg
Afhankelijk van uw klachten en bevindingen kan aanvullend onderzoek nodig zijn, zoals:
- OCT-scan (scan van het netvlies)
- Bloedonderzoek (uveïtisscreening)
- Röntgenonderzoek van de longen (X-thorax)
- MRI van de hersenen
- Fluorescentie-angiografie (FAG)
- Indocyanine groen angiografie (ICG)
- Onderzoek van oogvocht bij verdenking op een infectieuze oorzaak
Niet ieder onderzoek is voor iedere patiënt nodig. De keuze wordt afgestemd op uw situatie.
Multidisciplinair overleg (MDO)
Wanneer nodig worden de onderzoeksresultaten besproken in een multidisciplinair overleg. Hierbij kunnen naast oogartsen ook andere specialisten betrokken zijn, afhankelijk van de vermoedelijke oorzaak.
Op basis hiervan wordt het behandeladvies vastgesteld.
6) Behandelfase
De behandeling hangt af van:
- De vorm van uveïtis
- De ernst van de ontsteking
- De oorzaak (infectieus of niet-infectieus)
Samen met u wordt het behandelplan besproken. Dit heet samen beslissen.
Mogelijke behandelingen zijn:
- Lokale therapie (bijvoorbeeld oogdruppels of injecties in of rondom het oog)
- Systemische therapie (medicatie via tabletten of injecties)
- Behandeling gericht op een infectie
- Medebehandeling door andere specialisten
7) Follow-up en langdurige controle
Uveïtis kan een chronisch of terugkerend verloop hebben. Daarom is regelmatige controle vaak nodig.
Tijdens de controles wordt onder andere besproken:
- Het effect van de behandeling
- Eventuele bijwerkingen van medicatie
- Nieuwe klachten
- Of aanpassing van de behandeling nodig is
De frequentie van controles hangt af van de vorm van uveïtis en het beloop van de ziekte.
8) Aanvullende informatie per vorm van uveïtis
Hieronder vindt u specifieke aandachtspunten per vorm.
Anterieure uveïtis:
Kenmerken
Deze vorm betreft de voorkant van het oog (iris en corpus ciliare). Klachten kunnen plotseling ontstaan en bestaan vaak uit:
- Roodheid van het oog
- Pijn
- Lichtschuwheid
- Wazig zien
Diagnostiek
Bij een eerste milde episode die goed reageert op lokale behandeling is uitgebreide screening niet altijd nodig. Bij herhaalde of langdurige klachten kan aanvullend onderzoek worden verricht.
Behandeling
Behandeling bestaat vaak uit oogdruppels. Soms is aanvullende systemische therapie nodig.
Intermediaire uveïtis:
Kenmerken
Deze vorm bevindt zich vooral in het midden van het oog (glasvocht en perifere retina). Klachten kunnen geleidelijk ontstaan en bestaan vaak uit:
- Wazig zien
- Zwevende vlekjes (floaters)
Diagnostiek
Beeldvorming zoals een OCT kan belangrijk zijn om macula-oedeem vast te stellen.
Behandeling
Afhankelijk van de ernst kan behandeling bestaan uit lokale therapie of systemische medicatie.
Posterieure uveïtis:
Kenmerken
Deze vorm betreft het netvlies en/of de choroidea (achterzijde van het oog). Klachten kunnen zijn:
- Wazig zien
- Gezichtsvelduitval
- Floaters
Diagnostiek
Aanvullend onderzoek zoals OCT, FAG of ICG kan nodig zijn om de mate van betrokkenheid vast te stellen.
Behandeling
Behandeling is vaak intensiever dan bij anterieure uveïtis en kan systemische medicatie omvatten.
Panuveïtis:
Kenmerken
Bij panuveïtis zijn meerdere delen van het oog ontstoken.
Diagnostiek
Uitgebreid onderzoek is vaak nodig om de oorzaak vast te stellen.
Behandeling
Behandeling is meestal systemisch en kan langdurig zijn. Regelmatige controle is belangrijk.
Samenwerking uitklapper, klik om te openen
Landelijke samenwerking
De Nederlandse uveitis werkgroep is een werkgroep van het Nederlands oogheelkundig gezelschap. De werkgroep bestaat uit een multidisciplinaire groep van oogartsen, immunologen, virologen, verpleegkundigen, verpleegkundig specialist en wetenschappelijk onderzoekers, die allen geïnteresseerd zijn in uveitis. We werken samen op het gebied van patiëntenzorg en onderzoek. Twee maal per jaar komen we bij elkaar om interessante ontwikkelingen te bespreken waarbij 1 keer per jaar de patiëntenvereniging ook deel neemt. Samen met de federatie medisch specialisten worden landelijke richtlijnen ontwikkeld voor uveitis.
Internationale samenwerking
- De werkgroep International Uveitis Study Group. Deze internationale werkgroep bestaat uit oogartsen gespecialiseerd in uveïtis van over de hele wereld en andere specialisten die geïnteresseerd zijn in uveïtis. Als leden komen we jaarlijks bij elkaar en organiseren we congressen en nascholingen. Ook ontwikkelen we internationale richtlijnen voor uveïtis.
- De internationale werkgroep Uveïtis bij kinderen (Multinational Interdisciplinary Working Group of Uveitis in Children) bestaat uit oogartsen geïnteresseerd in uveïtis en kinderreumatologen. Jaarlijks is er een bijeenkomst waarin we bespreken hoe we de zorg voor kinderen met uveïtis kunnen optimaliseren.
Wetenschappelijk Onderzoek uitklapper, klik om te openen
Ons expertisecentrum voor uveïtis voert wetenschappelijk onderzoek uit om de risicofactoren voor het ontstaan van een inwendige ontsteking aan het oog te achterhalen. Door een beter inzicht in deze risicofactoren kunnen we de diverse vormen van uveïtis sneller vaststellen en u als patiënt de juiste behandeling op het juiste moment bieden. Van een aantal vormen van uveïtis hebben we inmiddels een erfelijke aanleg gevonden. Een ander resultaat van ons wetenschappelijk onderzoek is dat verhoogde ontstekingswaarden in het bloed een voorspeller lijken te zijn van een ernstig beloop van de ontsteking.
Contact uitklapper, klik om te openen
Hebt u vragen? Neem dan contact op met de polikliniek Oogheelkunde. De polikliniek is op werkdagen bereikbaar van 08.00 tot 11.30 uur en tussen 13:00 en 16:00 uur.
Route
Volg vanaf de hoofdingang van het UMC Utrecht route L naar de poliklinieken (verdieping: 2). U vindt de polikliniek bij receptienummer 28.
Afspraak uitklapper, klik om te openen
Voor het maken van een afspraak heeft u een verwijzing nodig van uw oogarts.
Bent u al patiënt en hebt u een medisch inhoudelijke vraag? Neem dan contact met ons op via het patiëntportaal.
Handige links uitklapper, klik om te openen